تجارت بینالمللی شامل فرآیندهای پیچیدهای است که درک و تسلط بر آنها برای موفقیت در واردات و صادرات ضروری است. یکی از جنبههای مهم در این حوزه، آشنایی با اصطلاحات و پروسیجرهای گمرکی و تجاری است که در هر مرحله از این فرآیند مورد استفاده قرار میگیرند. در این مقاله، اصطلاحات مهم بازرگانی و مفهوم “پروسیجر در تجارت” را بررسی میکنیم تا بتوانید بهراحتی این اصطلاحات را در فعالیتهای تجاری خود بهکار ببرید و از بروز مشکلات احتمالی جلوگیری کنید.
پروسیجر در تجارت چیست؟
“پروسیجر” به معنی رویهها و دستورالعملهایی است که برای انجام یک فرآیند خاص در تجارت باید رعایت شود. پروسیجر در تجارت بینالمللی به مجموعهای از مراحل قانونی و اجرایی اشاره دارد که برای واردات و صادرات کالاها لازم است. این مراحل شامل فرآیندهایی مانند ثبت سفارش، پرداخت عوارض، اخذ مجوزهای لازم، ترخیص کالا از گمرک، حملونقل بینالمللی، و دیگر جنبههای مرتبط است.
درک دقیق پروسیجرهای تجارت برای اطمینان از انجام صحیح و قانونی فرآیند واردات و صادرات ضروری است. برای مثال، در واردات کالا، باید از ثبت سفارش تا ترخیص کالا از گمرک تمامی مراحل بهدرستی طی شود تا کالا بهموقع و بدون تأخیر به دست شما برسد. در غیر این صورت، با مشکلاتی نظیر تأخیر در ترخیص، جریمههای گمرکی، و هزینههای اضافی مواجه خواهید شد.
اصطلاحات مهم بازرگانی که باید بدانید
برای واردات و صادرات موفق، آشنایی با اصطلاحات بازرگانی و گمرکی اهمیت بسیاری دارد. در ادامه، برخی از مهمترین اصطلاحات بازرگانی که در فرآیند تجارت بینالمللی با آنها مواجه خواهید شد، آورده شده است:
1. HS Code (کد سیستم هماهنگشده)
HS Code یا “سیستم هماهنگشده” یک سیستم جهانی برای طبقهبندی کالاها است که توسط سازمان جهانی گمرک (WCO) تدوین شده است. هر کالایی که وارد یا صادر میشود، باید یک کد HS داشته باشد که بر اساس این کد، تعرفههای گمرکی و مالیاتها مشخص میشوند. برای جلوگیری از بروز مشکلات در ترخیص کالا، لازم است که کد HS مربوط به کالای خود را بهدرستی تعیین کنید.
2. Bill of Lading (بارنامه)
بارنامه یک سند حقوقی است که بهعنوان مدرک مالکیت کالا و تأییدیه حملونقل بینالمللی استفاده میشود. این سند توسط شرکت حملونقل صادر میشود و شامل اطلاعاتی نظیر نوع کالا، وزن، مقصد نهایی و نام فرستنده و گیرنده است. بدون این سند، کالا نمیتواند ترخیص شود.
3. FOB (Free on Board)
FOB به معنی “تحویل کالا روی کشتی” است. در این روش، فروشنده مسئولیت کالا را تا زمان بارگیری بر روی کشتی برعهده دارد. پس از آن، مسئولیت حمل و خطرات مربوط به کالا به عهده خریدار خواهد بود. این اصطلاح یکی از رایجترین شیوههای تعیین هزینهها در معاملات بینالمللی است.
4. CIF (Cost, Insurance, and Freight)
CIF به معنی “هزینه، بیمه و کرایه حمل” است. در این حالت، فروشنده هزینه حملونقل و بیمه کالا را تا مقصد نهایی بر عهده دارد. این روش معمولاً برای خریدار جذابتر است زیرا فروشنده تمام فرآیندهای حمل و بیمه را مدیریت میکند.
5. Certificate of Origin (گواهی مبدا)
گواهی مبدا یک سند رسمی است که نشان میدهد کالای مورد نظر در چه کشوری تولید شده است. این سند توسط اتاق بازرگانی صادر میشود و برای ترخیص کالا و تعیین تعرفههای گمرکی ضروری است. در برخی کشورها، واردات کالا بدون ارائه گواهی مبدا امکانپذیر نیست.
6. Incoterms (اصطلاحات تجاری بینالمللی)
Incoterms مجموعهای از اصطلاحات بازرگانی است که توسط اتاق بازرگانی بینالمللی (ICC) تدوین شده است. این اصطلاحات نحوه تقسیم مسئولیتها، هزینهها و ریسکهای مرتبط با حملونقل کالا بین فروشنده و خریدار را مشخص میکند. برخی از معروفترین Incoterms عبارتند از FOB، CIF، و EXW (Ex Works).
7. Customs Clearance (ترخیص کالا)
ترخیص کالا فرآیندی است که طی آن کالا از گمرک یک کشور عبور کرده و مجوز ورود یا خروج از کشور را دریافت میکند. این فرآیند شامل ارائه مدارک مرتبط، پرداخت عوارض گمرکی و سایر هزینهها است. بدون انجام صحیح این پروسیجر، کالا نمیتواند وارد یا صادر شود.
8. Import License (مجوز واردات)
مجوز واردات یک سند رسمی است که توسط دولت یا مقامات مربوطه صادر میشود و اجازه واردات کالاهای خاص به کشور را میدهد. در برخی کشورها، واردات برخی کالاها مانند داروها، محصولات کشاورزی و ماشینآلات صنعتی نیاز به اخذ این مجوز دارد.
9. Export License (مجوز صادرات)
مشابه مجوز واردات، مجوز صادرات یک سند رسمی است که برای خروج کالا از کشور لازم است. برخی از کالاها به دلایل امنیتی، سیاسی یا اقتصادی نیاز به مجوز صادرات دارند.
10. Demurrage (دموراژ)
دموراژ به هزینههای اضافی اشاره دارد که در صورتی که کالا بیش از زمان مجاز در بندر باقی بماند، به شرکت حملونقل یا گمرک پرداخت میشود. این هزینهها میتواند به دلیل تأخیر در ترخیص کالا یا مشکلات دیگر افزایش یابد. برای جلوگیری از پرداخت دموراژ، باید فرآیند ترخیص کالا را بهموقع و با دقت انجام دهید.
نکات مهم در مدیریت فرآیند ترخیص کالا
علاوه بر آشنایی با اصطلاحات مهم بازرگانی، درک کامل پروسیجرهای ترخیص کالا نیز بسیار حائز اهمیت است. برخی از نکات کلیدی که میتواند به مدیریت بهتر فرآیند ترخیص کالا کمک کند عبارتند از:
- برنامهریزی دقیق:
برای جلوگیری از تأخیر در ترخیص کالا، برنامهریزی دقیق برای حملونقل و ارائه مدارک لازم ضروری است. اطمینان حاصل کنید که تمامی مدارک مورد نیاز مانند فاکتور تجاری، بارنامه، گواهی مبدا و مجوزهای لازم بهموقع تهیه شده باشند. - استفاده از مشاوران حرفهای:
همکاری با ترخیصکاران حرفهای و کارشناسان با تجربه میتواند به تسریع فرآیند ترخیص و جلوگیری از بروز مشکلات قانونی کمک کند. - آگاهی از قوانین و مقررات گمرکی:
آشنایی با آخرین تغییرات در قوانین و مقررات گمرکی کشور مقصد و مبدا میتواند از بروز مشکلات در فرآیند ترخیص جلوگیری کند. هر کشور قوانین خاص خود را دارد و باید این قوانین را بهدقت مطالعه کنید. - استفاده از سامانههای آنلاین گمرکی:
در بسیاری از کشورها، فرآیندهای گمرکی بهصورت دیجیتال انجام میشوند. استفاده از سامانههای آنلاین گمرکی میتواند به تسریع فرآیند ترخیص و کاهش خطاهای احتمالی کمک کند.
نتیجهگیری
آشنایی با اصطلاحات مهم بازرگانی و درک دقیق پروسیجرهای تجارت بینالمللی، یکی از عوامل کلیدی برای موفقیت در واردات و صادرات کالا است. از “کد HS” گرفته تا “بارنامه” و “Incoterms”، هر یک از این اصطلاحات نقش مهمی در فرآیندهای تجاری ایفا میکنند و درک درست آنها میتواند به شما کمک کند تا فرآیند واردات و صادرات خود را بدون مشکل و با کارایی بیشتری انجام دهید.
در نهایت، با برنامهریزی دقیق، استفاده از مشاوران حرفهای و پیگیری مستمر قوانین و مقررات، میتوانید فرآیند ترخیص کالا را بهصورت کارآمد مدیریت کرده و تجارت خود را به سطح جدیدی ارتقا دهید.